Minh bạch AI
Chúng tôi thà nói “chưa đủ dữ liệu” hơn là trông thông minh
Một hệ thống hướng nghiệp chỉ đáng tin khi bạn biết nó lấy gì để nói, nó không biết gì, và ai là người quyết định cuối cùng.
Hệ thống làm gì
- ✓ Sắp xếp dữ liệu gia đình đã nhập thành một bức tranh dễ đọc.
- ✓ Chỉ ra những hướng ngành nghề đáng tìm hiểu trước, kèm lý do.
- ✓ Nói rõ điều gì trong hồ sơ đang ủng hộ một hướng.
- ✓ Nói rõ điều gì còn chưa biết và cần kiểm chứng.
- ✓ Đề xuất việc cụ thể để học sinh tự thử.
Hệ thống không làm gì
- × Không nói “em chắc chắn nên học ngành này”.
- × Không hứa một trường, một mức lương hay một việc làm.
- × Không tự tạo học phí, chi phí sinh hoạt, điểm chuẩn hay học bổng.
- × Không dán nhãn cố định lên học sinh.
- × Không quyết định thay học sinh và gia đình.
Ba loại dữ liệu
Chúng không được trộn vào nhau
Dữ liệu gia đình cung cấp
Học tập, sở thích, năng lực tự đánh giá, định hướng cá nhân, điều kiện gia đình. Đây là nguồn duy nhất của mọi phân tích. Gia đình sửa được bất cứ lúc nào.
Phân tích của hệ thống
Cách sắp xếp và diễn giải dữ liệu trên. Luôn kèm lý do và luôn nói rõ chỗ còn chưa đủ dữ liệu, thay vì đoán cho đủ.
Dữ liệu bên ngoài
Học phí, tuyển sinh, thị trường lao động. Những thông tin này được đánh dấu “Cần xác minh từ nguồn đáng tin cậy” và không bao giờ trình bày như con số đã xác minh.
Người quyết định
Học sinh và gia đình quyết định. Hệ thống chỉ giúp nhìn rõ hơn.
Mọi hướng đều đi kèm điều còn chưa rõ và việc nên thử, để gia đình kiểm chứng bằng trải nghiệm thật thay vì tin vào một kết luận. Nếu dữ liệu chưa đủ, hệ thống nói rõ là chưa đủ.